Preek 6 januari 2018

Het valt op dat de evangelist Lucas een bijzondere aandacht heeft voor vrouwen. En dàt in een samenleving waar zij als tweederangsburgers behandeld worden. Bovendien is de functie die zij opnemen niet min. Zij zorgen ervoor dat het evangelie van start kan gaan. Er is in de Bijbel wel meer sprake van vrouwen die draagsters zijn van de geschiedenis. De mannen blijken niet zoveel voor te stellen. Ze staan er bij en …. Het is niet de mannelijke potentie die garant staat voor de toekomst. Op beslissende momenten zijn het vrouwen die de voortgang verzekeren.
We lezen dit verhaal op de vooravond van het kerstfeest. Straks vieren we de geboorte van Jezus die de prins van de vrede wordt genoemd. Het is dus niet toevallig dat we vandaag niets horen van Romeinse keizers die volkstellingen organiseren of met militaire exploten uitpakken. Vandaag richt het evangelie zich op de zachte krachten die in deze wereld werkzaam zijn.
Dat geloof hebben we nodig. Om in deze tijd niet toe te geven aan cynisme of onverschilligheid. Er zijn bij ons, in Europa, zorgwekkende ontwikkelingen gaande. Extreme politieke partijen lijken steeds meer aanhang te krijgen. Er zijn onverwachte evoluties die het project Europa op losse schroeven zetten. De politiek van uitsluiting wint veld. Gevoelens van onveiligheid worden aangewakkerd. De roep om muren en bewaakte grenzen klinkt steeds luider. De vreemde ander hoort hier niet thuis.

Ik nodig u uit te letten op het taalgebruik inzake vreemdelingen, meer bepaald op de verschuivingen die zich voordoen. Er is bij voorbeeld nauwelijks nog sprake van vluchtelingen. Er wordt gesproken over migranten, transmigranten: het klinkt afstandelijker en zakelijker. Het zijn mensen die op doortocht zijn naar elders en die hier dus niet thuis zijn en ook niet thuis horen. 

Er is nog een nieuwe term bij gekomen waarin een ietwat cynische ondertoon meeklinkt. En dat is de term gelukzoekers. Mensen die van elders komen worden gelukzoekers genoemd. Alsof er iets verkeerd is met het zoeken van geluk. Alsof wij geen gelukzoekers zijn. Het staat reeds in de onafhankelijkheidsverklaring van de Verenigde staten uit 1776 : life, liberty and the pursuit of happiness: het zijn onvervreemdbare rechten door de schepper aan ieder menselijk wezen geschonken. Door de term nu te gebruiken in de context van de vluchtelingenkwestie wordt de indruk gewekt dat het gaat om rotverwende jongeren die hier maar wat rondhangen. Het heet dat we toch geen nieuw Calais willen; dat onze normen en waarden op het spel staan.

We horen vandaag het verhaal van twee vrouwen die eigenlijk ook niet beantwoorden aan de katholieke normen en waarden van onze samenleving. Elisabeth, een vrouw op leeftijd die nog zwanger geraakt en Maria een ongetrouwde vrouw die op extra jonge leeftijd zwanger geraakt. Ik denk dat menig deftige burger uit de vorige eeuw de wenkbrauwen moet fronsen. Maar kijk, Lucas maakt er een vertederend gebeuren van. Je ziet hoe die vrouwen in elkaar geloven. Ze wensen elkaar geluk met de zwangerschap. Er is sprake van een kleine salto door de nog ongeboren Johannes in de buik van zijn moeder. De vreugde kan niet op. Hier komt iets aan het licht over het vermogen van zachte krachten.

Daarom sluit ik me graag aan bij een versregel uit een gedicht van Henriette Roland Horst. “De zachte krachten zullen zeker winnen in ’t eind”. Het is een vers dat we vandaag met recht en reden bij Elisabeth en Maria mogen plaatsen. H R Horst is Nederlandse activiste en feministe van het eerste uur. In het begin van vorige eeuw raakt ze intens betrokken bij de arbeidersbeweging. Ze sympathiseert met de Russische revolutie in 1917, maar later breekt ze met het communisme en zoekt ze een meer religieuze inspiratie. Die zinsnede over de zachte krachten uit één van haar gedichten hoort ongetwijfeld thuis in een religieuze bezinning in het licht van kerstmis. Het is namelijk de uitdrukking van een diepe overtuiging. Het kan niet zijn dat discriminatie en uitsluiting het laatste woord hebben. Het zou de complete ontkenning zijn van onze menselijkheid.

Er zijn inderdaad tekenen van de zachte krachten die niet klein te krijgen zijn. Er zijn christenen en moslims die samen bidden. Er waren de 65 000 manifestanten in Brussel enkele weken terug die opkomen voor een nieuwe klimaatpolitiek. Er zijn kerken die vluchtelingen opvangen. En er was nog maar eens de warmste week en de inzet voor het goede doel. En er is een beweging op gang gekomen voor de kinderen van Jemen waar elke tien minuten een kind sterft van honger.

Ik hoop dat deze tekenen van hoop ons bemoedigen om te blijven geloven in de zachte krachten waarvan Elisabeth en Maria draagsters zijn.

Ignace D’hert o.p.

 

 

 

 

 

 

 Beluister de

 jubileumhymne

 

 

 

 

 

Jean Mossoux 

 

 

 

 

De Dominicaanse gemeenschap in Knokke

Sint-Dominicushuis | Sparrendreef 91 | 8300 Knokke-Heist

T 050 60 24 55 | E Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.IBAN BE36 7380 1199 5181 | BIC KREDBEBB