Sacramentsdag. 2018.

De geschiedenis van de vroomheid vermeldt dat de heilige Juliana van Luik in het begin van de dertiende eeuw een visioen had. Zij zag een kleine zwarte vlek in de volle maan. Voor haar was die volle maan het symbool van de kerk; de zwarte vlek wees op het ontbreken van een feest m.n. het feest van het Allerheiligste Sacrament. Juliana’s visioen, geen losstaand feit op zich, was de bevestiging van wat toen leefde onder brede lagen van het kerkvolk. Bij dat
volk leefde nl. het gevoel dat een dag als Sacramentsdag ontbrak aan de eredienst van de kerk.

Het toenmalige middeleeuwse christelijke West Europa deed vormen van vroomheid en volksdevotie ontluiken die nu in onze tijd als relieken uit een ver verleden tijd worden ervaren.
Zo was er in het bisdom Luik vanaf de tiende eeuw al een bijzondere verering tot de heilige Drie-eenheid tot stand gekomen met een kerkelijke viering de zondag na Pinsteren. In datzelfde bisdom vond eveneens de devotionele en openbare verering van het allerheiligste Sacrament haar oorsprong. En, zoals vermeld, heeft de genoemde heilige Juliana van Mont- Corbillon daarin een bijzondere rol gespeeld. Ze is niet weg te denken uit de geschiedenis van de para-liturgische en devotionele praktijken die tegemoet kwamen aan de toenmalige godsdienstige gevoeligheid. Als dan rond 1250 een Luikse aartsdiaken tot paus werd verkozen verhief deze Urbanus IV Sacramentsdag tot een liturgisch feest voor heel de kerk.

Dominicanen zijn destijds, als kinderen van hun tijd - de middeleeuwen - grote ijveraars geweest voor de verspreiding en de verdere uitbouw, qua inhoud en vorm, van het Sacramentsfeest. Ook de grote Dominicaanse theoloog, Thomas van Aquino, heeft daaraan bijgedragen. Zo is er de hymne waarvoor hij de tekst schreef “ Lauda Sion Salvatorem”. Eeuwenlang was dit gregoriaanse “volks”- lied populair want het was een vast bestanddeel dat bij herhaling werd gezongen in de Sacramentsprocessie. Ook het “Pange Lingua” ging deel uitmaken van een para-liturgisch ritueel dat in de volksmond “het lof” of de aanbidding van het allerheiligste Sacrament werd genoemd.
Wellicht stelt u zich de vraag waarom hier een stukje vrome geschiedenis uit het “rijke Roomse leven” in herinnering wordt gebracht.
Het is goed te beseffen dat er zich wat godsdienstbeleving betreft in de loop der tijden veel varianten en evoluties voordoen.

Naast volks-devotionele praktijken die ook nu nog bestaan - we noemen dit para-liturgie – is er de officiële kerkelijke eredienst waarin Gods grote daden worden gevierd. De kerkelijke liturgie centreert zich primair op de kern, het hart van alle vieringen : de eucharistie. Jaarlijks wordt op Witte Donderdag is de instelling van de eucharistie gevierd. Witte Donderdag herinnert aan het afscheidsmaal van Jezus vóór Hij met heel zijn leven, zijn lichaam en zijn bloed, het verbond van God met de mensen zal bekrachtigen en bezegelen. Zo werd Jezus’ afscheidsmaal een verbondsmaaltijd.

Als wij hier gehoor geven aan Jezus’ woorden “Doet dit om aan Mij te blijven denken” kunnen wij dit niet doen als vrijblijvende, passieve deelnemers of toeschouwers. Door de eucharistie - in wezen een verbondsmaaltijd- worden wij bevestigd in het bondgenootschap met God. Maar tegelijk worden wij gezonden om geëngageerd in het leven te staan.
Ook dat behoort tot het wezen van de eucharistie : ze wil aanzetten tot daadwerkelijke inzet voor mensen ver af en dichtbij, tot dienstbaarheid en verbondenheid onder elkaar, tot samen delen van zorgen en idealen in Jezus’ Naam.
Wij, kerkmensen, krijgen bij het einde van de eucharistie een opdracht mee : het testament dat Jezus bij zijn afscheidsmaal heeft nagelaten behartigen en ten uitvoer brengen, in woorden en in daden.

 

 

 

 

 

 

 Beluister de

 jubileumhymne

 

 

 

 

 

Jean Mossoux 

 

 

 

 

De Dominicaanse gemeenschap in Knokke

Sint-Dominicushuis | Sparrendreef 91 | 8300 Knokke-Heist

T 050 60 24 55 | E Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.IBAN BE36 7380 1199 5181 | BIC KREDBEBB