Drievuldigheidszondag 2018

1ste lezing Deut. 4. 32-34  /39-40 . Matth. 28,16-20

We hebben de grote kerkelijke feesten, Kerst, Pasen en Pinksteren achter ons. Op deze eerste weekend /zondag na Pinksteren wil de kerk nadenken over de Drie-eenheid, een begrip dat in de bijbel niet voorkomt. De bijbel spreekt wel over God de Vader, Zoon en Heilige Geest. Maar de bijbel zegt niet hoe deze drie samenhangen binnen God

 

Preken over God is risicovol. Iedere gelovige die dat probeert, beseft direct hoe beperkt zijn woorden zijn: God overstijgt al ons spreken en denken. Ik probeer alvast...want wij verlangen er naar om over Hem te spreken omdat Hij ons niet los laat en wie dus over God spreekt, kan dat niet zonder ook over de mens te spreken.

En als je over de mens spreekt dan is het begrip "rusteloosheid" zo kenmerkend.. is van alle eeuwen...het is een bijzonder sterk "container begrip" dat veel omschrijft wat bij mensen leeft  .Hoe gaan we om met zoveel veranderingen , de disruptie...de veranderende verandering ? Het immense impact van zoveel (r)evoluties op elk individu is groot. Rusteloosheid is er niet alleen op micro niveau  maar ook op macro niveau.. we merken zoveel grote breuklijnen in de 21ste eeuw

Het poolijs smelt veel sneller dan verwacht, vlinders, kevers en bijen verdwijnen in stilte, het land brokkelt af, de woestijnen dijen alsmaar uit. , massale migraties..... Een wereld die ons beangstigd.

Te midden zoveel rusteloosheid  merken misschien te weinig de positieve evoluties op. De mensheid slaagt erin duidelijke sprongen voorwaarts te maken...200 jaar geleden leefde 90 %  van de mensen in extreme armoede. In 2015 is dat cijfer gezakt tot 10 % ( de bevolking is verzevenvoudigd ondertussen ) In 1800 stierf gemiddeld 40 % van de boorlingen voor zijn 5de verjaardag. Op vandaag is dat nog 4 %  . En 200 jaar geleden kon slechts 12 % van de wereldbevolking lezen en schrijven, Op vandaag is dat 86 % ..

Hoe komt het dan .. dat niet meer mensen die prachtige slotzin uit het evangelie van Mattheus lezen ? Jezus laatste woorden in het evangelie van Mattheus zijn : ‘Zie, Ik ben met u, alle dagen, tot aan de voleinding van de wereld" . Kan deze zin de grote rusteloosheid niet wegnemen ?

" Ik ben met u.... "  Maar wie is die IK .... ? wie is God ?

Doorheen de geschiedenis hebben mensen gezocht naar manieren om God te om-schrijven. Wij mensen hebben nood aan orde, aan structuren, aan gezichten. Denk aan de volgelingen van Mozes in de woestijn die hun juwelen smolten om er een beeld, een afgod van te maken. 
Kan de ratio ons daarbij helpen ?

Een recente studie ( van het national bureau of economic research ) meent te kunnen besluiten dat er een oorzakelijk verband is tussen toenemende scholing en verlies van geloof.. Het rationele,,analytische denken verzwakt het vermogen tot geloven. Verbazen doen deze conclusies niet. Iedereen kan vaststellen dat het percentage gelovigen onder academisch opgeleiden lager is dan in de algemene bevolking. .. En toch zou dat feit ons moeten verbazen, want in de lange geschiedenis van het Europese christendom is de relatie tussen geloof en geleerdheid eerder omgekeerd geweest dan ze nu blijkt te zijn... In de door de kerk gestichte universiteiten en kloosters kwam het intellectuele leven tot volle bloei;. De moderne wetenschap zelf is een rechtstreeks product van de christelijke scholastiek ( de dominicaan Thomas van Aquino was baanbrekend).

 Kennis leidt tot geloof, verklaarde de kerkleraar de heilige Bonaventura uit de 13de eeuw. De middeleeuwse theoloog Anselmus verkondigde dat kennis en geloof elkaar nodig hebben om elkaar mogelijk te maken... " credo ut intelligam" . In de 20 ste eeuw schreef Albert Einstein dat wetenschap zonder religie kreupel gaat, en religie zonder wetenschap blind is... !

De verhouding tussen rationaliteit en religiositeit is te complex voor een eenvoudig antwoord... De afwijzing van het geloof door de intellectueel van vandaag steunt vaak op een ontstellend naïeve opvatting over wat "geloven" betekent...en waar het woord "God" naar verwijst... De affectieve relatie die de gelovige voelt en verbindt met de allesomvattende  werkelijkheid waarin hij zijn ultieme bestemming vindt, ontgaat de niet gelovige.. Het is waar dat religieus geloof niet wezenlijk steunt op theoretisch inzicht maar de beelden en beweringen moeten mee door het verstand worden ondersteund De intellectuele reflectie op het geloof is daarom een voorwaarde voor de instandhouding ervan .... !

Vandaag gaat het in de liturgie over een bijzondere erfenis in ons geloof,  die weggelegd lijkt te zijn voor de denkers en de mystici. Het is vandaag dus Drievuldigheidszondag.  Gods drievuldige Naam komt geregeld over onze lippen.

Onze menselijk verstand is te klein om het geheim van God te begrijpen. Alleen ons hart kan iets vermoeden van de rijkdom en de diepte van God.
Vandaag vieren we dat wonderlijke geheim van God !

Op deze Drievuldigheidszondag komen we dan natuurlijk terecht bij de vele namen die mensen aan God gegeven hebben. Dat zijn er heel veel, want Hij is bij veel verschillende mensen ook heel verschillend over gekomen. "Jahwe Hij die met ons mee trekt, .

De Almachtige  omdat Hij tot meer in staat is dan mensen,

de Schepper, omdat wij Hem aan de oorsprong plaatsen van al wat is. We noemen Hem Herder of zoals  Jeanne Devos het waagt  Hem onze Broeder te noemen.

Maar eigenlijk ontsnapt Hij aan onze voorstellingswijze en beschrijving. En daarom noemen we  Hem de Eeuwige, de Oneindige, de Onnoembare. Niemand kent God door en door, we hebben enkel een aanvoelen van God, de ene persoon al sterker dan de andere.

Klein en onmachtig willen we Hem toch een plaats geven in ons leven, niet te ver van ons vandaan als het even kan. Daarom maken we dikwijls het kruisteken..

In de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest, Amen.

Hoe dikwijls hebben wij dat gebaar al niet gemaakt en die woorden erbij uitgesproken? En hoe vaak hebben we dat niet gedaan zonder erbij na te denken?
Het kruisteken is hét teken bij uitstek van ons geloof.
Het kruisteken verwijst naar de dubbele opdracht waar wij als christenen voor geplaatst zijn. Er is een verticale richting, die verwijst naar hoger, naar God, onze Schepper. Om de band met die God te bewaren en niet te vergeten, komen wij hier trouwens geregeld samen om te bidden en ons te bezinnen.

En er is de horizontale lijn, die ons verbindt met onze medemensen, die ons plaatst voor onze verantwoordelijkheid in de wereld, in de samenleving , in onze familie . Die horizontale lijn roept ons op tot liefde en vrede, tot medemenselijkheid.... een poging om de rusteloosheid te bekampen...En dat is dan ook een reden waarom wij geregeld samen komen, om gemeenschap te vormen, om elkaar te steunen en te bemoedigen.

Als wij iets willen zeggen over de drie-eenheid, de triniteit, dan gaat het niet over een verre, onpersoonlijke, abstracte god, maar over "de nabije God in de triniteit van zijn toewending naar mij".

Ik las ergens een mooie beeldspraak: "God is als de zon: als we zonder bescherming en onbeschaamd recht naar de zon kijken om diens mysterie te ontrafelen, komen we zeer bedrogen uit: in plaats van een juist beeld te krijgen, worden we letterlijk verblind en zien we enkele ogenblikken lang niets anders dan een zwarte vlek. Maar als we omgekeerd met de zon in de rug naar de wereld kijken, zien we de schoonheid van die wereld in alle scherpte". Met andere woorden: in plaats van onze energie te steken in de constructie van een juist beeld van God, kunnen we beter naar de wereld kijken waarin God zichtbaar wordt..

In de eerste brief van Johannes  ( 4,12 ) staat er: " niemand heeft God ooit gezien...maar als we elkaar liefhebben , blijft God in ons, en is zijn liefde in ons volkomen geworden ".

Het is op de eerste plaats de weg van het gebed en waarbij je in je eigen bestaan een ruimte ontdekt die niet alleen maar door jezelf gevuld wordt, maar waar plaats is voor de ander/Ander. Voor ander met een grote A, God, en voor de ander met een kleine a, je naaste, je broeder en zuster, je medemens

Tot slot wil ik een vrouw aan het woord laten.. Theresia van Avila ( 16de eeuw) . Zij schreef een wondermooi gedicht/gebed over wie God is !

En mocht je soms niet weten waar je MIJ zult vinden , dwaal dan niet van hier naar ginds, maar als je MIJ wilt vinden, moet je MIJ zoeken in jezelf

Want jij bent mijn onderdak , je bent mijn thuis en plaats van rust, en daarom klop IK altijd bij jou aan, als IK in jouw gedachten de deur gesloten vind.

Buiten jezelf hoef je MIJ niet te zoeken, want om MIJ te vinden zal het genoeg zijn MIJ slechts te roepen; IK zal dan zonder talmen naar jou toe gaan, en MIJ moet je zoeken in jezelf.

 

Guido Verhaeghe   25.5.2018

 

 

 

 

 

 Beluister de

 jubileumhymne

 

 

 

 

 

Jean Mossoux 

 

 

 

 

De Dominicaanse gemeenschap in Knokke

Sint-Dominicushuis | Sparrendreef 91 | 8300 Knokke-Heist

T 050 60 24 55 | E Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.IBAN BE36 7380 1199 5181 | BIC KREDBEBB