Tussen Hemelvaart en Pinksteren

“Dat wij volstromen met levensadem en weten, lachen, schreeuwen: eindelijk geboren!”      Tussen Hemelvaart en Pinksteren…    12/13 mei 2018

 

Inleiding (na de begroeting door de voorganger)

 

De voorbije zondagen beluisterden we hoe de leerlingen in de periode tussen Pasen en Hemelvaart terechtkwamen in een draaikolk van gevoelens: verbijstering, vertwijfeling, ongeloof, angst, verlamming, verstomming… en dat alles vermengd met voorzichtige hoop en groeiende vreugde.    Volgende week zondag beschrijft Lucas in prachtige metaforen wat wij “Pinksteren” zijn gaan noemen: vuur brandt, tongen komen los, de vreugde is uitbundig en aanstekelijk. 

Vandaag beschrijft Lucas ons de periode tussen Hemelvaart en Pinksteren.   Schijnbaar verloopt alles rustig: op vraag van Jezus wachten de leerlingen op de beloofde geest, ze blijven samen in gebed en ze verkiezen een nieuwe apostel die de plaats van Judas inneemt.   Een rustig intermezzo zo lijkt het  maar schijn bedriegt want onderhuids blijft het een woelige periode    Het veranderingsproces waar de leerlingen sinds de dood van Jezus in terecht gekomen zijn, houdt immers aan.    Op minstens drie terreinen brengt hun intense geloofservaring hun denken in beweging: hun visie op Jezus verandert, hun visie op god en ook de manier waarop ze naar zichzelf kijken.

Aan de hand van wat Lucas vertelt in de Handelingen peilen we vandaag vooral naar het zelfverstaan van de leerlingen en hoe ze daarmee omgaan….

 

Homilie

 

Tussen Pasen en Pinksteren maken de leerlingen een complex veranderingsproces door: hun visie op Jezus verandert, hun kijk op god én ook hun visie op zichzelf.

Hun visie op Jezus verandert.

Ze moeten bekomen van het inzicht dat Jezus leeft maar dan op een heel andere wijze dan ze eerst dachten: hij is er fysiek niet meer, onttrokken aan ogen en oren, niet langer aanraakbaar.   En toch voelen ze in hun hart dat hij leeft – ànders maar hij is er -  de dood heeft hem niet kapot gekregen.   Ze voelen groeiende vreugde om Hem maar kunnen er voorlopig enkel gedempt met elkaar over spreken.  

Hun visie op god  verandert.

Vanuit hun joodse traditie kenden de leerlingen god en wisten ze hoe ze met hem moesten omgaan: ze hadden er gebeden en rituelen voor.   Jezus heeft hen bovendien geïntroduceerd in een meer intieme omgang met god die ze nu abba kunnen noemen.   Nieuw en verrassend is nu de ervaring dat die abba Jezus in de dood niet loslaat, dat hij garant staat voor leven in overvloed.

 

Waar we vandaag vooral bij stilstaan is het derde veranderingsproces: de ommekeer in het zelfverstaan van de leerlingen.  De leerlingen gaan door een diep dal waarin twee ervaringen van verlies elkaar versterken.  Er is enerzijds het fiasco waarop het leven van Jezus is uitgelopen: de man op wie ze zo gehoopt hadden, de man die een nieuw koninkrijk zou stichten, die hen van de Romeinen zou bevrijden, de man die zoveel hoop en toekomst had gebracht, is koudweg geëlimineerd door de heersende macht.  Het leidt tot een enorme crisis in de groep en in elk van hen.

En daarbovenop komt de rol die zijzelf in dat eliminatieproces hebben gespeeld.   Niets hebben ze gedaan tijdens die crisis rond Jezus of toch: in velerlei vormen en gradaties hebben ze hun heer en meester verraden.   Gaan lopen in de hof van Olijven was al een sterke vorm van ontrouw, ontkennen en tot driemaal toe zweren dat je die Jezus helemaal niet kent, is gewoon tragisch en je meester overleveren aan zijn beulen is het summum van verraad.

Het verlies is dubbel: hun verwachting over Jezus is ingestort en hun eigen aandeel in de liquidatie van hun meester is beschamend.  Hun rouwproces is daarom ook dubbel zo zwaar.

 

Het fenomeen “rouwproces” is de voorbije decennia grondig onderzocht en in kaart gebracht.   Mensen als Elisabeth Kübler-Ross en Manu Keirse hebben ons vertrouwd gemaakt met de fasen waarin rouwen grosso modo verloopt: fasen als ontkennen – ontreddering - boosheid – zich verzetten  – depressie – aanvaarding.    Meerdere verhalen in de Schrift geven aan hoe ook de leerlingen doorheen rouwfasen zijn gegaan.    Denken we maar aan de  immense ontreddering van de  Emmaüsgangers.     Vandaag trachten ze vooral met hun eigen ontrouw in het reine te komen.   Lucas die in zijn Handelingen vaak geschillen, conflicten en fricties wat omfloerst en verzacht, maakt er een wat soft verhaal van waarin Judas als zondebok de woestijn wordt ingestuurd.  Alle fouten worden in zijn schoenen geschoven.   Redelijker is het te geloven dat de leerlingen wel degelijk beseften dat ze allemaal boter op het hoofd hadden en trouweloos zijn geweest.   Dat onder ogen zien is pijnlijk maar erbij durven stilstaan, je zwakte aanvaarden als deel van jezelf is voorwaarde om het leven als  nieuw in te stappen.

 

Hoe hebben de leerlingen hun rouwproces kunnen doormaken?

Heel zeker heeft de ervaring en het inzicht meegespeeld dat ze niet op hun zwakheid zijn afgerekend. Jezus is hen onvoorwaardelijk verschenen, is hen zonder verwijt tegemoet getreden, heeft hen meermaals “vrede” toegewenst zonder een spoor van rancune. 

Die ervaring, die “genade” zeg maar, heeft hen samengehouden om te doen wat Jezus hen vroeg: te wachten op de geest.   En dat wachten werd wérken. 

Wérken aan het biddend samenzijn en zo god in de ogen te zien.  

Wérken aan de donkere kant in ieder van hen en zo zichzelf in de ogen te zien.

Dat wachten, dat wérken  bracht de ervaring mee dat God niet meet zoals de mensen, dat hij andere standaarden gebruikt.   Hun vertrouwdheid met de schrift zette dit kracht bij.  Met nieuwe oren konden zij luisteren naar psalm 130 “Zo gij de zonden blijft gedenken, heer, wie zou voor u nog staande blijven”.  Met nieuwe ogen konden zij psalm 103 lezen: “Gij draagt ons geen zonden achterna.  Gij wilt geen kwaad met kwaad vergelden, groter dan onze zonden zijt Gij.”

Door dat werken effenden zij mee het pad om de geest te ontvangen en boven het kleinmenselijke in zichzelf uit te groeien: ongeknecht en vrijmoedig.

 

Hemelvaart en Pinksteren zijn geen gebeurtenissen die vasthangen aan tijd en plaats.  Het zijn geen feiten die zich eenmalig ooit hebben afgespeeld.    Het zijn fasen of momenten die in ieders leven opnieuw kunnen plaatsgrijpen ook vandaag.

Ons spiegelen aan de ervaring van de leerlingen en aan hun geloofsproces kan ook ons inspireren en doen groeien.

Erkenning van onze eigen ambiguïteit, durven onder ogen zien wie wij zijn – ook in onze kleinmenselijkheid - en tegelijk voelen waartoe we worden geroepen, tot welk mens-zijn we in gods ogen bestemd zijn.    Dat bewustzijn zal ons behoeden voor een leven in onmacht.   Dat bewustzijn kan ons ontvankelijk maken voor  een kracht die groter is dan onszelf,  laten we met een zekere durf maar zeggen: kan ons ontvankelijk maken voor de kracht van de geest…   

Moge dat verlangen naar de geest ons in deze viering vergezellen, moge het ons bidden verrijken met de woorden van het lied:   “Dat wij volstromen met levensadem en weten, lachen, schreeuwen eindelijk geboren”

 

 

Gebed (kan zowel openingsgebed als slotgebed zijn)

 

Onnoembare en Nabije,

 

Gij hebt Jezus , uw beminde zoon, als eerste onder de mensen opgenomen in uw eeuwige liefde. 

Zijn volgelingen heeft hij daarbij niet verweesd achtergelaten.  

     Hij heeft hen beloofd dat zij kracht zouden ontvangen van de heilige geest. 

     Hij heeft hen gevraagd samen te wachten en te waken om innerlijk te

              groeien in geloof.

 

In deze tijd tussen Hemelvaart en Pinksteren geldt ook voor ons uw belofte.

Wees ons dan nabij met uw genade.  Zuiver ons hart en ons verlangen

     dat we onder ogen zien wie wij zijn,

     dat we voelen waartoe we in uw ogen zijn geroepen,

     dat we de geest verwachten om daaraan te werken

     en dat wij volstromen met levensadem en weten, lachen, schreeuwen:   

               eindelijk geboren!

 

Dit alles onder hoede en uit kracht van Jezus, uw zoon, onze Heer. 

Amen.

 

 

 

 

 

 Beluister de

 jubileumhymne

 

 

 

 

 

Jean Mossoux 

 

 

 

 

De Dominicaanse gemeenschap in Knokke

Sint-Dominicushuis | Sparrendreef 91 | 8300 Knokke-Heist

T 050 60 24 55 | E Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.IBAN BE36 7380 1199 5181 | BIC KREDBEBB